Het verbod werkt, maar nog niet tot nul

Sinds 18 juli mogen vrachtwagens en touringcars niet meer over de Merwedebrug in de A27. Het staal van de boogconstructie bleek minder sterk dan eerder gedacht. Door zwaar verkeer te weren wil Rijkswaterstaat de belasting verminderen en de brug beschikbaar houden voor personenverkeer en lijnbussen. [1]

De meeste chauffeurs rijden inmiddels om. Rijkswaterstaat meldde op 24 augustus een afname van ruim 97 procent. Dat is een belangrijk resultaat, maar het officiële doel is niet enkele honderden passages per dag: het aantal vrachtwagens en touringcars moet naar nul. [4]

Het aantal passages daalt niet verder

Volgens een woordvoerder van Rijkswaterstaat rijden iedere werkdag gemiddeld 500 tot 550 vrachtwagens en touringcars over de brug. Dat niveau is sinds de week van 10 augustus stabiel. [2][3]

De extra controleactie van 17 tot en met 21 augustus heeft daarmee nog niet tot een zichtbare verdere daling van het totale zware verkeer geleid. Rijkswaterstaat wijst erop dat ook het einde van de vakantieperiode invloed kan hebben: na de zomer komt meer vrachtverkeer op de weg.

Dat is een mogelijke verklaring, maar nog geen volledige analyse. Daarvoor moeten de passagecijfers per dag en voertuigcategorie openbaar worden gemaakt.

Drie gepubliceerde boetecijfers

1.346 in de eerste camerweek vanaf 25 juli · 394 in de week van de politieactie · 111 van 22 tot en met 28 augustus.

Veel minder boetes, maar niet aantoonbaar minder passages

Wie alleen naar de boetes kijkt, zou kunnen denken dat de naleving sterk is verbeterd. Het aantal daalde immers van 1.346 in de eerste camerweek naar 111 in de week van 22 tot en met 28 augustus. Maar Rijkswaterstaat zegt tegelijk dat het aantal zware passages sinds 10 augustus ongeveer gelijk blijft. [2]

Die twee ontwikkelingen passen nog niet netjes in elkaar. De beschikbare cijfers vertellen niet hoeveel passerende voertuigen uitgezonderde lijnbussen waren, hoeveel camera-opnamen bruikbaar waren en hoeveel buitenlandse kentekens automatisch konden worden verwerkt. Ook is niet duidelijk of beschikkingen met vertraging in de CJIB-cijfers terechtkomen.

Daarom is 111 boetes geen bewijs dat in die week maar 111 verboden passages plaatsvonden.

Buitenlandse kentekens

Sinds 1 september kunnen volgens de berichtgeving naast Nederlandse ook Belgische, Duitse en Zwitserse kentekens via de camera's worden beboet. Bestuurders van voertuigen uit andere landen kunnen alleen worden beboet als ze langs de weg worden gezet. [2]

De komende cijfers moeten laten zien of deze uitbreiding werkelijk leidt tot minder passages, meer beschikkingen of allebei. Zonder uitsplitsing naar kentekenland is dat effect niet meetbaar.

Een boete komt pas na de belasting van de brug

De camera registreert een voertuig dat het verbod negeert. Daarmee kan achteraf worden gehandhaafd, maar de vrachtwagen heeft de constructie dan al belast.

Dat blijft het centrale probleem uit het eerdere dossier: als iedere zware passage ongewenst is, moet Rijkswaterstaat niet alleen uitleggen hoeveel boetes worden verstuurd, maar ook welke maatregelen voorkomen dat een vrachtwagen de brug daadwerkelijk bereikt.

Het bedrag blijft €500. De juridische vraag ook

Rijkswaterstaat vermeldde bij onze controle op 5 september nog steeds een boete van €500, exclusief CJIB-kosten. Dat is het bedrag dat in het Feitenboekje 2026 bij feitcode R554f staat. [1][5]

Het Feitenboekje kent voor het negeren van bord C7b ook feitcode R554e met een bedrag van €130. Voor R554f geldt een aanvullende voorwaarde: bord C7 of C7b moet zijn geplaatst in verband met werkzaamheden.

Daarmee zijn drie dingen van elkaar te onderscheiden:

  1. het vrachtwagenverbod kan vanwege de constructieve veiligheid noodzakelijk zijn;
  2. een chauffeur moet een geldig en zichtbaar bord C7b naleven;
  3. voor €500 moet ook de aanvullende voorwaarde van de gebruikte feitcode kunnen worden onderbouwd.

Dat derde punt is in de openbaar beschikbare stukken nog niet afdoende beantwoord. Daarmee is niet bewezen dat alle boetes van €500 onjuist zijn. Evenmin is publiek controleerbaar aangetoond dat R554f in iedere zaak de juiste feitcode is.

Lees de volledige juridische analyse in het afzonderlijke subdossier €500 voor de Merwedebrug: terecht of had het €130 moeten zijn?

Welke cijfers nu nodig zijn

Rijkswaterstaat en het CJIB kunnen de discussie veel helderder maken door wekelijks naast elkaar te publiceren:

  • het totale aantal zware passages en het aantal unieke voertuigen;
  • het aantal uitgezonderde lijnbussen;
  • de verdeling naar kentekenland;
  • het aantal bruikbare ANPR-registraties;
  • het aantal opgelegde, vertraagde en uitgevallen beschikkingen;
  • het aantal staandehoudingen en herhaalde overtreders.

Pas dan wordt duidelijk of de daling van het aantal boetes goed nieuws is, een gevolg van beperkingen in de handhaving of een combinatie van beide.

Voorlopige conclusie

De passages blijven stabiel; de verklaring voor de dalende boetes ontbreekt.

Het verbod werkt voor het overgrote deel van het vrachtverkeer, maar dagelijks rijden nog 500 tot 550 zware voertuigen over de brug. Zonder volledige passage- en afhandelingscijfers kan niemand verantwoord concluderen dat de pakkans voldoende is. En zolang de onderbouwing van R554f niet openbaar controleerbaar is, blijft naast de vraag wie wordt beboet? ook de vraag waarom precies €500? gerechtvaardigd.

Bronnen

  1. Rijkswaterstaat: actuele stand vrachtwagenverbod Merwedebrug
  2. Omroep Brabant: nog steeds honderden vrachtwagens per dag
  3. De Stad Gorinchem: nog steeds honderden vrachtwagens per dag
  4. Rijkswaterstaat: handhavingsactie afgerond, 215 boetes
  5. Openbaar Ministerie: Feitenboekje 2026

Transparantienoot: gecontroleerd op 5 september 2026. De cijfers van 500 tot 550 passages en de CJIB-weektotalen komen uit berichtgeving op basis van een woordvoerder van Rijkswaterstaat en CJIB-cijfers. Rijkswaterstaat publiceerde op de eigen dossierpagina nog geen volledige uitsplitsing waarmee passages en beschikkingen één op één kunnen worden vergeleken. Dit artikel is journalistieke analyse en geen individueel juridisch advies.